IQ พัฒนาได้ จริงหรือ ?

        เป็นคำถามที่เชื่อว่าหลาย ๆ คนคงสงสัยกันอยู่ เพราะเราเคยมีความเชื่อกันว่า IQ (Intelligent Quotient) หรือระดับสติปัญญาของคนเรา เป็นสิ่งที่ติดตัวมาแต่กำเนิดและไม่เปลี่ยนแปลง ทำนองเดียวกับที่เชื่อกันว่าความฉลาดของคนจะมีสองด้านใหญ่ ๆ คือ ด้านคณิตศาสตร์และด้านภาษา แต่อย่างไรก็ตามความเชื่อนี้ก็เริ่มคลอนแคลน เมื่อมีนักจิตวิทยาคนสำคัญท่านหนึ่ง ซึ่งก็คือ โฮเวิร์ด การ์ดเนอร์ (Howard Gardner) แห่งมหาวิทยาลัยฮาวาร์ด ได้เสนอแนวคิดทฤษฎีพหุปัญญา (Multiple Intelligences Theory) โดยมีความเชื่อว่าปัญญาของคนเรามิได้มีเพียงสองด้านเหมือนที่เคยกล่าวมา แต่จะมีอยู่หลากหลายด้าน (Multiple Intelligences) ด้วยกัน โดยแต่ละบุคคลจะมีความสามารถเฉพาะด้านที่แตกต่างกันไป และมีความสามารถในด้านต่าง ๆ ไม่เท่ากัน ความสามารถที่ผสมผสานกันออกมาทำให้แต่ละบุคคลมีแบบแผนซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตน ทั้งนี้ในระยะแรก ปี พ.ศ. 2526 การ์ดเนอร์จะกล่าวถึงปัญญาใน 7 ด้าน ซึ่งประกอบไปด้วย 1) ด้านดนตรี 2) ด้านการเคลื่อนไหวร่างกาย 3) ด้านคณิตศาสตร์และการให้เหตุผล 4) ด้านภาษา 5) ด้านมิติสัมพันธ์ 6) ด้านมนุษยสัมพันธ์ และ 7) ด้านการเข้าใจตนเอง ต่อมาในปี พ.ศ. 2540 การ์ดเนอร์ได้เพิ่มเติมด้านที่ 8 เข้ามาอีกด้านหนึ่ง คือ ด้านธรรมชาติวิทยา

        นอกจากนี้การ์ดเนอร์ยังมีความเชื่อว่า IQ ของแต่ละบุคคลจะไม่คงที่อยู่ที่ระดับที่ตนมีตอนเกิด แต่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ ด้วยการจัดสภาวะแวดล้อมที่เหมาะสมและผ่านการฝึกฝนอย่างถูกวิธี ซึ่งทฤษฎีนี้ได้จุดประกายความคิดให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง ในการนำแนวคิดของพหุปัญญาไปใช้ในการจัดการศึกษาให้กับผู้เรียน โดยทฤษฎีพหุปัญญาเชื่อว่า มนุษย์แต่ละคนมีความสามารถในปัญญาทั้ง 8 ด้านดังที่ได้กล่าวไปแล้ว โดยมีปัญญาบางด้านสูง บางด้านต่ำแตกต่างกันไป และคนส่วนใหญ่จะมีความสามารถเด่นเพียงหนึ่งหรือสองด้านในขณะที่ด้านอื่น ๆ ไม่สูงนัก แต่อย่างไรก็ตามปัญญาแต่ละด้านสามารถพัฒนาให้สูงขึ้นได้ โดยการจัดสภาพแวดล้อมและประสบการณ์ที่เหมาะสมทั้งในครอบครัว โรงเรียน และสังคมตั้งแต่เยาว์วัย เพื่อส่งเสริมให้เด็กได้พัฒนาปัญญาแต่ละด้านได้อย่างเต็มศักยภาพ

ดร.เจษฎา กิตติสุนทร

เอกสารอ้างอิง
ทิศนา แขมมณี. (2557) ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ:
สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อารี สัณหฉวี และอุษณีย์ อนุรุทธ์วงศ์. 13 พฤษภาคม 2553. พหุปัญญา (Online). Available URL:
http://www.thaigifted.org

The Theory of Multiple Intelligences, https://howardgardner01.files.wordpress.com/2012/06/443-davis-christodoulou-seider-mi-article.pdf